Mapailubong Pagbati :))

"Danilo, lukota kanang pagbatia. Ang tinuod, hinigala ang pagtan-aw ko kanimo. Kanang gugma mo itakli sa lain. Di ug di ko madawat ang gihalad mo!"

Nagun-ob ang pangandoy ni Danilo. Gilumsan siya sa kasakit nga hilabihan! Hinukad sa iyang kahiladman ang iyang pagpangagho. Di niya mapugos ang dalaga nga panag-iyahon. May kaya ang kahimtang niini. Langit silag yuta samtang si Danilo mamumuong ultimo, way ikapasalig sa tugbawng damgo ni Lorinda.

Dihang hisayran sa inahan ni Danilo misurok ang dugo niini. Kahiubos ang nagdibal sa galamhan. "Kinsa ba gud siyang nagminaut" Puwes, pangita'g lain sama kanimog pagkabutang, Danilo! Hagit kini kanimo, anak. Kadaghang nagsayal nga kapilian mo!"

Paglikay nga di mataas ang seremoniyas ni Mama niya nagpakahilom siya. Wa magtukol.. Hinuon, may larawng mitumaw ug mihunob sa iyang kaisipan. Sa tumang kahiubos milakaw siya. Gituyo niyang wa mosanghid, nagtuo siyang babagan ni Mama niya ang iyang tinguhang pagpahilayo. Didto modangop si Danilo sa manghod sa iyang amahan sa Cagayan de Oro. Sa kahinangop usab sa uyoan ug iyaan nga way mga anak, bukas ang ilang mga dughan pagsagop kang Danilo.

Taas og katungdanan si Matias sa gam-anan ug linatang duga sa pinya. Way suliran si Danilo pagpanglimpliyo. Gihimo siyang route salesman. Daghang dapit sa Mindanao ang iyang nataak. Wa niya kalikayi nga ubay-ubayng maanyag ang iyang gikaila ug nahigala. Apan ang pagtamod niya kanila lubos nga pakigsuod. Wa siya padani sa mga panintal.

"Pagminyo na, Dan," giawhag siya sa asawa sa iyang uyoan - si Maria. Sayod kini nga milangyaw siya tungod sa kapakyasan sa gugma. "Papasa sa panumdoman mo si Lorinda. Hisgot ka na man sa babayeng himili! Wa kay kaugmaon kaniya!"

Way giluwatang katarungan si Danilo niadtong sugyot ni Tiya niya. Igo lamang siyang mipahiyom - mipakibo sa abaga.

Mga suwat nag-asod pagpangabot kang Danilo gikan sa iyang inahan ug mga igsuon. Dinhi niya hibaw-ing napilit si Lorinda pagkaminyo ngadto sa tawong way hilig ang iyang kasingkasing nga mahigugma. Mipatigbabaw man ugod ang garbo ug pagbuot sa amahan sa dalaga nga makabana'g haruhayng pagkabutang ang ilang anak. Bisan sa kaminyuong way gugma, nakaanak si Lorinda.

Sa awahing suwat nga midangat kaniya nagtaho nga ang kapikas ni Lorinda naaksidente hinungdan sa kamatayon niining hinanali. "Mahilangit unta iyang kalag!" Pangilaba ni Danilo nga nagtamod sa suwat.

Miusbaw ang katungdanan ni Danilo. Pangabaga na siya sa iyang uyoan, pagpanglabay sa katuigan. Nagamit ra niya ang kalantip sa iyang salabutan. Wa motuig, miinat na usab ang iyang ranggo ngadto sa pagka area manager sa sangang buhatan sa Sugbo. Hugot unta siyang mibalibad. Gusto niyang sa laing lugar siya ibalhin. Sa katarungan nga siya ray nasayod. Di na siya molingi sa iyang kagahapon. Di na gustong mahiagom
sa mahapdos nga pagtamay sa binuhat nga gimahal niya sa tim-os. Apan ang gahom sa kompaniya ang mipaibabaw. Gawas sa pagdawat sa bag-ong assignment wa na siyay nahimo sa pagrekula.

Luyo sa pagdumili ni Danilo, sa laing bahin nagpangilin sa kahinangop ang iyang inahan ug mga igsuon. Sayon na silang makabisita kaniya dinhi sa dakbayan.Pagpangagi sa laing katuigan nga nahimuwag kanila si Danilo, nagpabilin gihapong way kabilinggan sa kinabuhi.

"Kumusta si Lorinda, Ma?" Napugos siya bisag di niya tinguhang paghisgot sa linalang nga mitumpag sa iyang kalauman.

"Halin pa ba. Biyudang maestra!" Sa inahan nga mipasiplat sa anak.

Nangaligid ang panahon. May buntag nga nagpanon ang mga aplikante sa buhatan ni Danilo. Gihagpat niyang mga papeles sa nakalabang sa esksamin pagka salesman. Naugnok siya pagkabasa sa bansagong Jagdon. Taga amo kining apilyedoha, niya pa. Gipasugoan niya ang iyang sekretariya nga pasudlon.

"Lingkod," paghisud sa usa ka batan-on iyang giagdag palingkod.

"Salamat kaayo, Sir," dayong lingkod sa batan-on.

"Diin ang inyo dinhi sa Cebu, Gerardo?"

"Bogo, Sir."

"May nga ginikanan ka pa?"

"Inahan na lang," tubag ni Gerardo, "ang amahan ko namatay sa aksidente."

"Kining, balik sa Lunes, puhon," ni Danilo nga mihapuhap sa suwang ug misiling sa kalendaryo. "Dako ang nakuha mo sa examination. Congratulation.!"

"Thank you, Sir!" Nag-inugpo ang kalipayng mitaob sa dughan sa batan-on.

"Time pa! May driver's license ka na bang professional?"

Gipakita ni Gerardo ang iyang lisensiya sa pagmaneho.

"Unsa ba karong adlawa? Biyernes. Mouli ka sa Bogo?" Sukna ni Danilo. "O, Sir. Mosakay ko'g last trip."

"Magkuyog na lang kita. Moduaw man sab ko sa atua."

Kahingangha ang namasibas sa dagway ni Lorinda paghunong sa awto sa may tugkaran sa ilang ba'y. Unang mikanaog si Gerardo.

"Sir, mao na kini ang amo. Dali.dayon, Sir! Si Mama Lorinda nang naa sa hagdanan!" Misud pag-una ang batan-on ug milahos pagsaka.

Dugay'ng nag-ukang ang pagtinan-away ni Danilo ug Lorinda. Namathay sa tagsa-tagsa nila ka mga panagway ang mga kunot ug tunob sa katuigan nga nanglabay.

"Hangtod ba diay karon nga gawasnon nang pagbati mo gihikaw mo ba gihapon ang pagdawat sa gihalad ko?" Gipusgay ni Danilo ang kahilom nga mibagtok.

Naulawng si Lorinda. Gikudman ang iyang dila nga lugsanayng makalitok og pulong.

"Ang di mahimo kaniadto, Lorinda mahimo na ba karon?

Misubang ang salabtunong pahiyom ni Lorinda. Hinay siyang mitando nga gidunganan usab ni Danilo pagsagpo ang iyang abaga. Gi-ukoban ang iyang ngabil ni Danilo.(KATAPUSAN)